“Vitesse is meer dan een club. Het is een manier van leven. Dit is een ongekend verlies voor Arnhem.”

Het zijn woorden van burgemeester Ahmed Marcouch, kort na het nieuws dat Vitesse geen profclub meer is. Opeens is hij burgemeester van een van de grootste profclubloze gemeentes van Nederland.

Qua inwoneraantal zijn alleen Haarlem en Apeldoorn groter. Opvallend: ook die plaatsen verloren deze eeuw hun profclub: HFC Haarlem in 2010 en AGOVV in 2013. Wat doet het met een stad als de voetbaltrots opeens verdwijnt?

Niet alleen vervalt voor zo’n 16.000 fans het tweewekelijkse voetbaluitje, ook sociaal-maatschappelijk heeft Vitesse een belangrijke functie in en om Arnhem. “Dat valt in één keer weg”, zegt Martijn Schwillens. Hij schreef een boek over verdwenen voetbalclubs.

“Op wedstrijddagen verdwijnt enorm veel levendigheid. De stad krijgt een doodser karakter, zeker in vergelijking met wat die nu is.”

Dat vrezen ook Arnhemse horecaondernemers. “Met name na gewonnen wedstrijden ontstaat op uitgaanspleinen een behoorlijk bezoek van mensen in geel-zwart tenue”, zegt Sander Wind van Koninklijke Horeca Nederland in Gelderland. “Dat bracht omzetten in het laatje.”

De lokale tak van werkgeversorganisatie VNO-NCW benadrukt bovendien dat Vitesse zorgt voor werkgelegenheid in de regio, onder meer door producten bij lokale ondernemers te kopen.

Eric Konings snapt de zorgen van de horecaondernemers. Hij is vicevoorzitter van RBC, de Roosendaalse profclub die in 2011 failliet ging en daarna een doorstart maakte bij de amateurs. Het faillissement “sloeg echt een gat in de gemeenschap”, zegt hij.

“RBC was heel erg verweven met de geschiedenis van de stad. Er viel niet alleen een voetbalclub weg, maar ook het sociale leven van een heleboel mensen. Er viel een businessclub weg, er viel een maatschappelijke tak weg die echt goed was opgezet.”

Laatste strohalm

Afgelopen donderdag bepaalde de beroepscommissie van de KNVB dat Vitesse zijn proflicentie verliest. De Arnhemmers hebben grote financiële problemen, bovendien is volgens de beroepscommissie sprake van een “meerjarig patroon van misleiding, omzeiling en ondermijning van het licentiesysteem en een gebrek aan transparantie”.

Er is nog één laatste strohalm voor Vitesse: de club spant een kort geding aan bij de burgerlijke rechter. De zaak dient aanstaande donderdag. Advocaten gaven eerder aan dat de kans op succes daar niet groot is.

Ook hoogleraar sporteconomie Ruud Koning zegt dat Arnhem een sportief ankerpunt verliest. “Vitesse is een onlosmakelijk onderdeel van de stad. Maar het is vooral sneu voor alle mensen die bij Vitesse werken.”

Volgens Koning zou Vitesse er goed aan doen het voorbeeld van RBC te volgen en een doorstart te maken bij de amateurs. “Als Vitesse het kort geding verliest, moeten ze dat accepteren en de dag daarna tegen elkaar zeggen: ‘nu moeten we verder’. Dat is heel moeilijk om te doen, maar daar moet je geen tijd mee verliezen.”

Lokale ondernemers zouden daarbij kunnen helpen. “Het zou een heel sterk gebaar zijn als zij zeggen: ‘We betalen weliswaar niet zo veel, maar we doen wel mee’. Zoiets gaat een aantal jaren duren, maar dit is wel hét moment om met een schone lei te beginnen.”

Terug naar de fans: die gaan volgens schrijver Martijn Schwillens door een rouwproces. “Het is als een geliefde die komt te overlijden. Opeens komt het besef: iets wat we tig jaren in gezamenlijkheid deden, valt in een keer weg.”

Marjan van de Klift herkent dat gevoel. Ze was fan van het in 1992 opgeheven FC Wageningen. De club zorgde voor saamhorigheid, zegt ze: