Wegkomen uit Gaza is voor Palestijnen bijna niet te doen. Er zijn dan ook amper asielaanvragen van Gazanen in Nederland. Maar voor het eerst lukt het nu als student, wetenschapper of journalist wel om Gaza te verlaten: dertien Palestijnen kwamen vorige week in Nederland aan, geholpen door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse zaken.
Eén van hen is hoofddocent Stedenbouwkunde aan de Universiteit van Palestina Hazem Abu-Orf. In Nederland tijdelijk aangesteld als wetenschappelijk medewerker bij onderzoeksinstituut NIAS, dat kansen biedt aan wetenschappers uit conflictgebieden als zij hun werk niet kunnen doen. Mensen uit Oekraïne, Belarus en Rusland en dus ook uit de Palestijnse gebieden.
Verhalen
“Ik twijfelde of het zou lukken”, zegt Abu-Orf. “Maar we zijn door de procedure gekomen. Het was een enorme opluchting. Ik realiseerde me dat het geen droom was toen ik in het vliegtuig naar Nederland zat.” Daar zat hij samen met zijn vrouw en een journalist – Achmed Abu Artema – die aan de slag gaat voor journalistiek platform De Correspondent.
“De bewijzen van genocide zullen verdwijnen”, zegt directeur van De Correspondent Sabine Bijleveld. “En er zijn al meer dan tweehonderd Palestijnse journalisten vermoord, dus hun verhaal kan steeds minder goed verteld worden. Wij willen ervoor zorgen dat de verhalen van daar ook hier verteld kunnen worden.”
De Correspondent heeft bij de IND een aanvraag ingediend om Palestijnse journalisten naar Nederland te kunnen halen. “Dat kan elk bedrijf doen”, zegt Bijleveld. “Ik hoop ook dat het voor journalistieke organisaties een voorbeeld is om Palestijnse journalisten in veiligheid te brengen.”
‘Niet erg ruimhartig’
Daarnaast kwam ook een groep van vijf studenten naar Nederland. Zij krijgen een beurs van de Universiteit van Maastricht. Een van hen is Nourhan Attallah die ook haar jongere broertje en zusje meenam. Dat zusje is de 11-jarige vlogger Renad Attallah, die werelwijd bekend werd met haar kookfilmpjes waarin ze kookt met zeer beperkte middelen en spreekt over de gevolgen van de oorlog in Gaza. Nog drie Palestijnen kwamen naar Nederland in het kader van gezinshereniging.
De komst van de Palestijnen is opvallend, omdat Nederland, in tegenstelling tot andere landen, bijvoorbeeld geen zieke kinderen uit Gaza wil opvangen. “Er worden door andere landen ook wetenschappers uit Gaza gehaald. En kinderen met medische condities. Maar Nederland is niet erg ruimhartig, dus het is best bijzonder dat dit gelukt is”, zegt NIAS-directeur Jan Willem Duyvendak.
Zonder er ruchtbaarheid aan te geven, regelde voormalig NSC-minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken de komst van de Palestijnen naar Nederland. Duyvendak: “Er is een opening gemaakt en mensen die in een vergelijkbare situatie zitten, kunnen daar voortaan gebruik van maken. Dat vraagt om politieke moed en politieke wil.”
Nieuwe aanvragen
De Palestijnen verblijven nu op een tijdelijke verblijfsvergunning, maar kunnen in Nederland ook asiel aanvragen.
De universiteit van Palestina is inmiddels volledig verwoest. Stedenbouwkundige Abu-Orf weet nog niet waar zijn toekomst ligt. “Mijn plek is waar ik me gerespecteerd voel, waar ik me verbonden voel met de mensen. Waar ik het gevoel heb dat ik op de manier die ik wil, kan bijdragen aan de maatschappij. Dus dat kan overal zijn. Niet alleen in Europa.”
Het ministerie van Buitenlandse zaken wil niet zeggen óf en hoeveel nieuwe aanvragen er zijn van studenten, wetenschappers of journalisten om vanuit Gaza naar Nederland te komen. De universiteit Utrecht laat Nieuwsuur weten de actie om studenten naar Nederland te halen te bewonderen en gaat de mogelijkheden onderzoeken.