Afgelopen nacht hebben opnieuw meer dan 2000 asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel overnacht. Dat betekent dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor de tweede dag op een rij een dwangsom van 50.000 euro moet betalen aan de gemeente Westerwolde.

Afgelopen nacht verbleven er 58 mensen meer dan het door de rechter toegestane maximum aantal van 2000. Dinsdag lag het aantal mensen op 2034. Daarmee werd de grens van de maximumcapaciteit voor het eerst in tien maanden overschreden.

Het COA spreekt van “een onwenselijke situatie” voor zowel bewoners, omwonenden als personeel. Het zegt er alles aan te doen om extra opvangplekken te vinden.

Hoge instroom

Volgens het COA is de sluiting van een aantal tijdelijke locaties een belangrijke reden voor de vele asielzoekers die op dit moment in Ter Apel verblijven. Ook is er een groot tekort aan woningen voor statushouders die in Nederland mogen blijven. Daardoor kunnen minder asielzoekers van Ter Apel naar andere azc’s worden overgeplaatst.

Burgemeester Velema van Westerwolde noemt de hoge instroom “teleurstellend”. VVD-fractievoorzitter Klaas Buigel in de gemeenteraad van Westerwolde reageert niet verrast. “Het was een kwestie van tijd dat het weer mis zou gaan”, zegt hij tegen RTV Noord.

Volgens Marco Visscher van Gemeentebelangen, de grootste fractie in de gemeenteraad, zat de hoge instroom eraan te komen. Hij heeft sterk de indruk dat het bepaalde partijen zo vlak voor de landelijke verkiezingen wel goed uitkomt dat de instroom in Ter Apel te hoog is.

“Dus laten ze het ook weer zover komen om aan te tonen hoe groot het asielprobleem is. Ondertussen zitten wij hier al jaren met de negatieve gevolgen. Ik ben bang dat dit de komende tijd niet verandert”, zegt Visscher.

Dwangsom

Al jaren is de druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel structureel hoog. De gemeente Westerwolde stapte in 2023 naar de rechter om het aantal asielzoekers in de opvanglocatie terug te brengen. Die legde het COA begin 2024 een dwangsom van 15.000 euro op voor elke dag dat er meer dan tweeduizend mensen worden opgevangen.

Vorig jaar betaalde het COA in totaal 1,5 miljoen euro aan boetes, het door de rechter opgelegde maximumbedrag. Eind oktober verhoogde de rechter de boete naar 50.000 euro. Het aantal asielzoekers in Ter Apel dreigde al eerder boven de tweeduizend te komen, maar dat werd tot deze week voorkomen.

Het is niet bekend wat de gemeente Westerwolde met de inmiddels naar een ton opgelopen boete gaat doen. De rechter heeft bij de uitspraak vorig jaar wel een maximumbedrag van vijf miljoen euro dwangsom gesteld.

‘Geen onbeslapen bedden’

Demissionair asielminister Mona Keijzer (BBB) zegt dat het COA er alles aan moet doen om het aantal mensen in Ter Apel onder de 2000 te houden. “De opdracht aan het COA is helder: geen onbeslapen bedden, echt gebruikmaken van de plekken die we hebben”, zei de minister vandaag tijdens haar bezoek aan het asielzoekerscentrum in Budel.

Zo moet het COA op alle locaties bekijken of er toch extra bedden beschikbaar zijn, of onderzoeken of er bestaande locaties zijn waar tijdelijk paviljoens bijgeplaatst kunnen worden.

Ook moet het COA volgens de minister zogenoemde ‘grijze bedden’ gebruiken, dat zijn de plekken die nu beschikbaar blijven voor asielzoekers die tijdelijk bij vrienden of familie verblijven.

Het COA zegt dat er op dit moment zo’n duizend ‘grijze bedden’ ingezet worden. Daar waar mogelijk zullen er meer gebruikt worden.