Een groep van zeker dertig spermadonoren, donorkinderen en moeders zegt slachtoffer te zijn van misstanden bij Medisch Centrum Kinderwens (MCK). Ze hebben zich gemeld bij een letselschadeadvocaat die de mogelijkheid onderzoekt de vruchtbaarheidskliniek aansprakelijk te stellen.
De advocaat, Mark de Hek, wil dat de kliniek volledig openheid van zaken geeft en opdraait voor de schade die is veroorzaakt. Het zou dan bijvoorbeeld gaan om kosten van mentale begeleiding voor slachtoffers of kosten die donorvaders maken wanneer ze kinderen in het buitenland bezoeken.
De populaire vruchtbaarheidskliniek uit Leiderdorp creëerde jarenlang bewust massadonoren, gebruikte zaad van te oude mannen, schond contractuele afspraken met donorvaders en loog tegen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Diezelfde IGJ startte vorig jaar een onderzoek naar de kliniek, die vandaag de dag nog altijd open is.
De Hek vermoedt dat de fertiliteitskliniek de regels overtrad omdat er een tekort was aan spermadonoren. “Het lijkt erop dat ze elke donor die zich meldde, maximaal wilden uitmelken. Dat is in strijd met protocollen die het gezondheidsbelang van het donorkind dienen.”
Misstanden
MCK kwam vorig jaar voor het eerst in opspraak toen Nieuwsuur onthulde dat de vruchtbaarheidskliniek minstens 36 massadonoren creëerde. Ze gebruikten bewust te vaak zaad van dezelfde spermadonoren. Sinds 1992 geldt in Nederland een maximum van 25 kinderen per donorvader, om de risico’s op relaties tussen kinderen van dezelfde vader te verkleinen.
Vanochtend berichtte Nieuwsuur dat er nog meer misstanden zijn bij MCK. Zo zette de kliniek zaad in van te oude mannen. In de richtlijn staat dat spermadonoren maximaal 45 jaar mogen zijn, maar in Leiderdorp waren ook mannen tot 50 jaar welkom, en soms zelfs nog iets ouder. Zaad van oudere mannen geeft een hoger risico op aandoeningen en ziektes bij het nageslacht.
Ook verwekte MCK tegen de uitdrukkelijke wens van donoren kinderen bij vrouwen in het buitenland en werd informatie over massadonoren bewust verzwegen voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Kamervragen
De berichtgeving leidt tot Kamervragen van SGP en ChristenUnie. De partijen willen van minister Hermans (VVD) van Volksgezondheid, Welzijn en Sport weten hoe het kan dat de kliniek nog steeds open is. Ook pleiten ze voor “grootschalig en onafhankelijk” onderzoek naar missstanden bij vruchtbaarheidsklinieken.
MCK wil niet inhoudelijk reageren op de onthullingen over de misstanden, maar schrijft wel een statement waarin staat dat de kliniek “volledig in lijn” werkt met geldende wet- en regelgeving. “We wachten de publicatie af van het IGJ-rapport.”
Een conceptversie van dat rapport is ingezien door Nieuwsuur. Er staat vooralsnog niets in over het gebruik van te oude zaaddonoren, liegen tegen de Inspectie of het niet nakomen van donorcontacten. Het onderzoek zoomt puur in op de massadonatie: het aantal kinderen per donor in de kliniek.