Goksites als Polymarket en Kalshi maken de afgelopen tijd naam omdat je er op vrijwel alles kunt gokken. Maar door mogelijke manipulatie en voorkennis liggen de zogenaamde voorspellingssites ook onder vuur. Want gaat het wel echt om slim voorspellen? Of beschikken sommige gokkers over geheime informatie?
Op een site als Polymarket draait het om voorspellingen. Mensen kunnen hun geld of crypto’s inzetten op de uitkomst van toekomstige gebeurtenissen. Denk aan vragen als: “Valt Israël Iran aan vóór vrijdag?” Gebruikers kopen aandelen in “ja” of “nee”. Komt hun voorspelling uit, dan maken ze winst. Er gaan op de sites miljarden om.
Strafbaar
In Nederland heeft Polymarket geen gokvergunning en is de site dus verboden. De website is wel te zien, maar vanuit Nederland kun je niet storten en weddenschappen aangaan. Goksites met wél een vergunning moeten verplicht iets doen tegen kansspelverslaving, controleren op meerderjarigheid en fraude opsporen. Dat doen de voorspellingssites te weinig, is de kritiek.
De Nederlandse Kansspelautoriteit zegt dat Nederlandse gebruikers met een VPN (Virtual Private Network) de blokkade kunnen omzeilen, maar benadrukt dat mensen die gokken op illegale websites strafbaar zijn en daarvoor een boete kunnen krijgen.
De laatste tijd komen er via de voorspellingssites steeds meer verdachte weddenschappen aan het licht. Wanneer iemand handelt op basis van niet-publieke en dus geheime informatie, heet dat insider trading. Op de traditionele financiële markten is zoiets strafbaar.
Een militair van de Amerikaanse Special Forces, die betrokken was bij de gevangenneming van Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari, zou vier ton dollar hebben gewonnen door voor de missie in te zetten op speculaties rond de val van de leider. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft de militair nu aangeklaagd. Hij riskeert een gevangenissstraf van twintig jaar.
Deelnemer
De Amerikaanse econoom Eric Zitzewitz onderzoekt de voorspellingsmarkten. “Het is belangrijk dat we de handel met voorkennis en eventuele manipulatie tot op de bodem uitzoeken”, zegt hij. “Maar we moeten ook het grotere geheel niet uit het oog verliezen: deze markten zorgen ook voor veel nuttige informatie voor mensen. Vaak betere informatie dan bijvoorbeeld politieke peilingen.”
Voorspelplatforms maken van nieuws een markt, zegt crypto-expert Bart Mol. “Dat is wat het zo aantrekkelijk maakt. Mensen hebben het idee dat ze deelnemer zijn in grote geopolitieke gebeurtenissen.”
De sites zouden nauwe banden hebben met de entourage rondom de regering van de Amerikaanse president Donald Trump. Trump schepte eerder al eens op over de enorme winsten die zijn vrienden hadden gemaakt op de traditionele aandelenmarkten na een oproep van hem:
Ook bij andere onverwachte acties van Trump, waaronder weddenschappen op het tijdstip van het begin van de oorlog met Iran, werd door nieuwe accounts flink verdiend via Polymarket. Dat betekent ook een reëel veiligheidsrisico, want volgens autoriteiten kan gokken met voorkennis militaire operaties in gevaar brengen.
In Israël werden daarom twee Israëlische soldaten aangeklaagd, nadat ze hadden ingezet op een oorlog met Iran vlak voordat die in juni vorig jaar uitbrak. De militairen wonnen met hun vertrouwelijke informatie bijna 130.000 euro.
En in Frankrijk loopt er nu een onderzoek naar mogelijke fraude met weergegevens. Dat gebeurde na zeer ongebruikelijke temperatuurstijgingen in Parijs. Gevreesd wordt dat iemand het meetstation manipuleerde met een föhn om de temperatuur te laten stijgen, waar diegene zelf op had gewed. Polymarket baseerde zich bij weddenschappen over de temperatuur in Parijs op één enkele sensor, in de buurt van de luchthaven Charles de Gaulle.
Gokken op graanprijzen
Al met al versterkt het de roep om strengere regels en beter toezicht op de voorspellingssites. Want op het moment dat er heel veel geld verdiend kan worden met dit soort weddenschappen, is manipulatie ook interessanter, zegt Mol. Al vindt hij verbieden niet logisch. “Op een aandelenmarkt kun je in aandelen handelen en gokken op bedrijven, gokken op olieprijzen, gokken op graanprijzen. Dat mag wel. Maar als je wilt gokken wanneer de Straat van Hormuz opengaat, mag dat niet?”
Zitzewitz wijst nog op het unieke van de platforms, die de gebruikersnamen vermelden die bij elke transactie betrokken zijn. “Daarom kunnen toezichthouders, maar ook gewone mensen vóór de gebeurtenissen naar bepaalde transacties kijken. Voor bijvoorbeeld de invasie van Venezuela zie je dan dat het één account was dat zoveel geld inlegde.”